tasdiqlangan.140 Ushbu qarorlarda qayd etilishicha, 488-sonli qaror ma’muriy sudlar tomonidan qonuniy deb tasdiqlangan, bu xulosa fuqarolik ishlari bo‘yicha sudda shikoyat qilinishi mumkin emas. Bu misol boshqa amaliy tadqiqotlarda kuzatilgan misolni takrorlaydi, bunda hokim qurilish kompaniyasiga yer uchastkasini berish uchun xususiy mulkni olib qo'yish orqali o'z vakolatlaridan oshib ketganligini isbotlaydi. Qonunda belgilanganidek, ekspropriatsiyaga davlat zarurati yo‘qligiga va tegishli tartib-taomillar talablari aniq buzilganiga qaramay, ma’muriy sudlar ushbu noqonuniy qaror rezidentlarning xususiy mulk huquqlarini buzayotganini tan olmaydilar. Bunday xulosa Ombudsman va Adliya vazirligi kabi nazorat organlarining tavsiyalariga ziddir; shunga qaramay, bu oxirgi fikrlar sudda hech qanday qonuniy ahamiyatga ega emas. Natijada, fuqarolarning xususiy mulk huquqini buzuvchi va hokimlarga berilgan vakolatlardan ortiq bo‘lgan qaror o‘z kuchida qoldirildi. Ushbu qaror fuqarolik sudlari tomonidan kompensatsiya to'lashdan keyin ko'chirishni oqlash uchun ishlatiladi. Aholi murojaatlari yuzasidan izoh olish uchun “Training Project” MChJ bilan bog‘lanishga harakat qilindi. Hech qanday javob olinmadi. Keyingi bo'limda fermerlik jamoalari ishtirokidagi ikkita amaliy tadqiqotlar ko'rib chiqiladi. Ko‘chmas mulk huquqlari hokimlar tomonidan o‘z vakolatlaridan oshib ketadigan amaliyotlar orqali buzilganligini ko‘rsatadigan muhim dalillar mavjud, fermerlar sud xolisligining yo‘qligi sababli bu qonunbuzarliklarni bartaraf etishning amaliy yo‘lini ko‘rmayaptilar. 2.3.4 To‘rtinchi misol: Pop tumani Xalqaro moliya institutlari (XMT), jumladan, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki (YTTB) va Jahon bankining katta moliyaviy mablagʻlari hisobidan amalga oshirilgan Oʻzbekistonda qishloq xoʻjaligini modernizatsiya qilish davlat tashabbusi bilan uzoq muddatli hamkorlikni mamlakat bo'ylab qishloq xo'jaligi yerlarini muddatli ijaraga berishni majburiy ravishda toʻxtatish orqali tizimli ravishda olib borilmoqda.141 2019 yil yanvar oyida hukumat so'nggi o'n yil ichida qishloq xo'jaligi yerlarini uchinchi marta qayta taqsimlashni e'lon qildi.142 Davlat hokimiyati organlarining fikricha, qayta qurish paxta va gʻalla yetishtirish uchun ajratilgan yerlardan foydalanishni optimallashtirish hamda yerlarni yanada samaraliroq fermerlar va klasterlar deb atalganlarga qayta taqsimlash uchun zarur boʻlgan. Bu qishloq xo'jaligini "klasterlashtirish"ning kengroq siyosati bilan parallel ravishda sodir bo'ldi, bu paxta mahsulotlarini etishtirish, qayta ishlash va ishlab chiqarish uchun vertikal integratsiyalashgan kompaniyalarga fermer xo'jaliklarining katta maydonlarini ishonib topshirishni nazarda tutadi. Klaster sifatida tanilgan ushbu kompaniyalar xomashyoni qo'shimcha qiymatli qayta ishlash uchun ham mas'ul bo'lib, O'zbekistonda agrosanoatda davlat korxonalarining rolini kamaytirishga qaratilgan siyosatdir. Klaster operatorlari yerni bevosita ijaraga olish orqali yoki yerga ijara huquqiga ega fermerlar bilan shartnoma munosabatlari orqali klasterni boshqaradi. Paxta 140 O‘zbekiston Oliy sudining 2022-yil 27 fevraldagi №2-1002-2103/905-sonli ish bo’yicha hukm, O.T.Xazratqulov, X.T. Hakimova, va H.A. Eshmuratova sudyalay hayati. 141 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi qishloq xo‘jaligini rivojlantirishning 2020 — 2030yillarga mo‘ljallangan strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 5854-son farmoni (2019). Onlayn mavjud: https://lex.uz/ru/docs/4567337 142 O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Fermer xo‘jaliklari va boshqa qishloq xo‘jaligi korxonalari yer maydonlarini maqbullashtirish hamda qishloq xo‘jaligi ekin yerlaridan samarali foydalanishga doir qo‘shimcha choratadbirlar to‘g‘risida”gi 14-son qarori (2019): https://lex.uz/docs/4149388 54