Sud o'z qarorini uy-joy kodeksining 71-moddasiga asosladi, bu modda esa bekor bo’lgan va u
davlat uylariga tegishli.135 Unda aytilishicha, zarar ko'rgan fuqarolar kompensatsiya sifatida
tenglashtirilgan mulkni olishlari kerak. Sud «qonun analogiyasiga asoslanib», «ushbu qonun
normasini xususiy uy-joy fondi egalari o'rtasidagi munosabatlarga nisbatan qo'llaydi» deb qaror
qildi. Sud, shuningdek, 2006 yildagi qonun hujjatlarining 14-moddasi suyanib ish olib borgan
(yuqorida keltirilgan) “Davlat va jamoat ehtiyojlari uchun yer uchastkalarini olib qo‘yish munosabati
bilan fuqarolar va yuridik shaxslarga yetkazilgan zararni qoplash tartibi to‘g‘risida”gi.
Sud davlat yoki jamoat ehtiyojlari uchun olinadigan yerni qayta taqsimlashdan oldin olib qo'yish
kerakligiga e'tibor qaratmagan. Bundan tashqari, sud javobgarning bu belgilangan davlat yoki
jamoat ehtiyoji emas, balki xususiy mulk qurilishi uchun olish ekanligi haqidagi da'vosiga izoh
bermadi. 488-sonli farmonning qonuniy kuchga ega ekanligi uchun maʼmuriy sudning 2019-yil 23avgustdagi qarori koʻrsatilgan. Sud Abdullaevani ko'chirishni buyurdi va uning oilasini qiymati teng
deb e'lon qilgan tovon puli sifatida taklif qilingan mulkni qabul qilishga majbur qildi. Abdullaevaning
uyi 488-sonli qaror bilan ajratilgan yer uchastkasidan tashqarida joylashganligi haqidagi da`vosi
rad etildi.
Birinchi instansiya sudi ma’muriy sudning 2019-yil 23-avgustdagi hal qiluv qarori asosida hamda
2006-yildagi qonun hujjatlarida belgilangan talablarga rioya qilingan holda hokim qarorining asosli
ekanligini yana bir bor qayd etib, dastlabki sud qarorini tasdiqladi.136 Biroq u almashtirilgan uyning
qiymati Abdullaevaning hozirgi uyidan pastroq ekanligi haqida qaror chiqardi. Natijada unga
qo‘shimcha 268 730 911 so‘m (taxminan 23 000 AQSh dollari) tovon puli tayinlandi.
Hukm ustidan Oliy sudga shikoyat qilingan. Inson huquqlari bo‘yicha ombudsman Abdullaevaning
da’vosini qo‘llab-quvvatlab, Oliy sudga maktub yo‘lladi.137 Maktubda qayd etilishicha, almashtirish
uchun taklif etilayotgan mulkning o‘zi buziladigan hududda bo‘lgani va shuning uchun xavfli ekani,
Abdullaevaning mulkini baholash esa sun’iy ravishda past deb topilgan. Shuningdek, Ombudsman
“Mahalliy davlat hokimiyati to‘g‘risida”gi qonunda nazarda tutilgan 488-sonli qaror xalq deputatlari
Toshkent shahar Kengashi tomonidan tasdiqlanmaganini ham qayd etadi. Loyihaning o'ziga
to'xtalar ekan, Ombudsman xususiy ko'p qavatli imorat belgilangan davlat yoki jamoat ehtiyoji
emasligini ta'kidladi. Adliya vazirligidan Abdullaevaga yo‘llagan keyingi xatda yana ta’kidlanishicha,
qonunga ko‘ra xususiy qurilish kompaniyasi davlat yoki jamoat ehtiyojlari uchun olib qo‘yilgan mulk
uchun rezidentlarga kompensatsiya to‘lay olmaydi.138
Bu instansiyada Oliy sud dastlabki qarorlarni bekor qilib, quyi sudlar Abdullaevaning mol-mulki
“Training Project” MChJga 488-sonli qaror bilan ajratilgan hududda ekanligini aniqlash uchun
birlamchi kadastr ishini talab qilmaganligini texnik sabablarga ko‘ra, ishni quyi sudlarga qaytardi.139
Ushbu texnik savolni qayta ko'rib chiqish uchun ish birinchi instantsiya sudiga qaytarildi. Sud
Abdullaevaga nisbatan uning mol-mulkini qurilish kompaniyasiga ajratilgan yer uchastkasi tarkibiga
qo'shganligini da'vo qilib chiqdi va bu xulosa apellyatsiya sudi, keyin esa Oliy sud tomonidan
135
Fuqarolik ishlari bo‘yicha Mirobod tumanlararo sudining 2019-yil 11 oktyabrdagi 2-1002-1904/26872-sonli ish
bo’yicha qaror, raislik qiluvchi sudya M.I.Zakriova.
136
Fuqarolik ishlari boʻyicha Toshkent shahar sudining 2020-yil 13 martdagi 3-17/20-sonli hukmi, D.N.Salahutdinov,
G.M. Mirzaalimova va N.J Hakimova sudyalar hayati.
137
Inson huquqlari bo‘yicha vakil (Ombudsmen) U.Muhammadievning O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi raisi
K.F.Komilovga 2020-yil 16 noyabrdagi maktubi.
138
O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi U.Nazarovning O.Abdullaevaga 2021-yil 17-iyundagi maktubi.
139
O‘zbekiston Oliy sudining 2020-yil 29 dekabr №6-1145-20-sonli ish bo’yicha hukm, sudyalar G.Mirzayeva,
B.Islomova va X.Eshmuratova sudyalay hayati.
53
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents