Maqolada aytilishicha, hokimlik Abdurazzoqova o‘z yerini “Indorama Agro”ga o‘z ixtiyori bilan
bergani haqida soxta xat bergan. Maqolada, shuningdek, Sirdaryodagi aksariyat fermerlar tuman
hokimi, militsiya va prokurorning bosimi ostida o‘z yerlarini “ixtiyoriy” berish to‘g‘risida majburiy
ariza berishga majbur bo‘lganligi aytiladi. Maqolada aytilishicha, Abdurazzoqova yer maydonidan
ayrilgach, bir vaqtlar o‘zi boshqargan fermer xo‘jaligiga brigadirlik qilib, oyiga ikki million so‘m
(taxminan 160 AQSh dollari) maosh evaziga ishga qabul qilingan. Abdurazzoqovaning ma'lum
qilishicha, unga uch oy davomida maoshi berilmagan va ko'p o'tmay mavsumiy ishchi darajasiga
tushirilgan va yana maoshi berilmagan.
Oqoltin tumanidagi holatlar Namangan viloyatining Pop tumanida kuzatilgan kengroq namunaga
to‘g‘ri keladi, bu yerda fermerlarning uzoq muddatli ijara asosidagi qishloq xo‘jaligi yerlari
majburlash va ayrim hollarda firibgarlik yo‘li bilan tortib olingan. Keyin yer yangi operatorlarga,
jumladan, hukumatning klaster loyihalarida ishtirok etuvchi yirik agrosanoat firmalariga qayta
taqsimlangan.
“Indorama Agro” fermerlar ko'rsatmalarida ko'tarilgan masalalarga javob berish imkoniyatiga ega
bo'ldi. Fermerlarning to'liq, oldindan va xabardor roziligi bilan ijara shartnomasini bekor qilish
uchun kompaniya tomonidan qanday choralar ko'rilgani haqida so'ralganda, Indorama shunday
javob berdi: "Ijara Indoramaga tegishli davlat organlari tomonidan amaldagi belgilangan tartiblarga
muvofiq yaxshi hujjatlashtirilgan jarayon orqali berilgan. Hukumat ushbu shartnomani tuzishda
oldingi shartnoma shartlariga (Hukumat bilan ijara egasi) amal qilgan. Ular, shuningdek, har bir
oldingi ijara egasidan oldingi ijarani bekor qilish uchun rozilik xatini olishdi. Bular
hujjatlashtirilgan”.181 Kompaniya qo'shimcha qiladi: "Ijara Indoramaga vakolatli davlat organlari
tomonidan ijara shartnomasini rasmiylashtirish paytida belgilangan tartiblarga muvofiq berilgan.
Ijaraga berish jarayoni hujjatlashtirilgan va belgilangan tartibda amalga oshiriladi. Bizga maʼlum
boʻlishicha, hech qanday tartib buzilishi kuzatilmagan. Shuni ham ta'kidlashni istardikki, Indorama
Agroda "Shikoyatlarni ko'rib chiqish mexanizmi" yaxshi o'rnatilgan bo'lib, u orqali har bir aholi biz
bilan bog'lanib, yuzaga kelganda har qanday muammo bo’yicha biz bilan gaplashishi mumkin”.
2.5 Xulosa
O'nlab jabrlanuvchilar ishtirok etgan ushbu beshta amaliy tadqiqotlar davlat tomonidan xususiy
mulk maqomidagi ko'chmas mulkni musodara qilish bo'yicha qonunga xilof choralar qo'llanilishini
ko'rsatadi. Ushbu musodara jamoat maqsadlarida amalga oshirilmagan; bunday qarorlar birinchi
navbatda xususiy tijorat ob’ektlari qurilishini osonlashtirish uchun qabul qilingan. Konstitutsiya bilan
mustahkamlangan huquqlarning tubdan buzilishiga qaramay, jabrlanuvchilar tegishli himoya
vositalaridan foydalana olmaydilar. Ma'muriy sudlar qonunbuzarliklarni nazorat qiluvchi organlar,
jumladan, Inson huquqlari bo'yicha Ombudsman, Bosh prokuratura va Adliya vazirligi tomonidan
qoralangan taqdirda ham, noqonuniy qarorlarni bekor qilishni istamasligi isbotlangan. Fuqarolik
ishlari bo'yicha sudlar esa, noqonuniy qarorlarni ko'rib chiqish va aksincha, ularni qonuniy qarorlar
sifatida qabul qilish, kompensatsiya to'langanidan keyin ko'chirish amaliyotlarini o'tkazishga imkon
berish huquqiga ega emas. Tazyiq va majburlash davlat tomonidan aholi va fermerlarni o'z molmulkini yo'qotish va yer ijarasidan voz kechishni ular rozi bo'lmagan shartlar asosida qabul qilishga
majburlash uchun qo'llaniladi. Shahar sharoitida ko'chmas mulkni qurilish kompaniyalar uy
egalarini kompensatsiya olish va ko’chishga majbur qilishadi, shu jumladan sud jarayonidan
181
Shaxsiy muloqot, 2024-yil 5 avgust.
66
Select target paragraph3
Connect to a paragraph
Connect to an entity
Disable highlights
Add to table of contents