Nur majmuasidan jabr ko‘rgan hududda istiqomat qiluvchi va sobiq mahalla raisi Fathulla Toshpo‘latovga ko‘ra, bu kuchlar to’plami tovon to‘lash bo‘yicha muzokaralar chog‘ida kuchlar nomutanosibligini keltirib chiqaradi. U shunday deydi: "Kompaniyaning uyni baholashi ham adolatli emas edi. Ular uyning umumiy maydonini past narxda baholaydilar va juda kam kompensatsiya taklif qilishadi. Ular o'zlari uchun qulay bo'lgan narsani qilishadi. Kompaniyaning ofisida ikkita rieltor va bitta xodim bor... Hozir Rustam ismli rieltor keldi... U tez-tez kelib, bizni asabiylashtiradi. U bizni tezroq harakat qilishimizga majbur qilmoqda. Agar bu shartlarga [tovon puli] rozi bo‘lmasak, bizni sudga berish va xususiy mulk huquqidan mahrum qilish bilan tahdid qilmoqda”.86 Zarar ko‘rgan hududning boshqa aholisi Toshpo‘latovning fikriga qo‘shiladi va ularga chiqib ketish uchun bosim o‘tkazilganini va taklif qilingan tovon pulidan qoniqmaganliklarini ta’kidlaydilar. 87 Ikkinchi nuqtai nazardan, uy egasi uchun mulk qiymati va mulkning bozor qiymati o'rtasidagi farqni tan olish muhimdir. Aholi uchun uy moliyaviy aktiv bo'lishdan tashqari xotiralar, jamoat aloqalari, shaxsiy xavfsizlik, ish xavfsizligi, xizmatlardan foydalanish, do'stlar va oilaga davrasini anglatadi. Boshqa tomondan, majburiy olingan uylar uchun to'lanadigan tovon go'yoki bozor qiymatiga asoslanadi, bu esa jabrlangan aholi uchun muhim ahamiyatga ega bo'lgan ushbu omillarni baholamaydi. Rezidentlar kompensatsiya hatto bozor standartlari bo'yicha ham adolatli belgilanishiga e'tiroz bildirishsa-da, shuni ta'kidlash kerakki, bozor standartlari jabr ko’rgan rezidentlar tomonidan to'liq yo'qotishlarni tan olmaydi. Nur turar-joy majmuasiga kelsak, mualliflar “Steel Quality Business” tomonidan loyihani moliyalashtirish uchun foydalaniladigan moliya manbasini aniqlashga muvaffaq bo'lishdi, bu odatda qurilish kompaniyalar yoki banklar tomonidan oshkor etilmaydi. Bu mulk ob'ektlarini moliyalashtirish bilan shug'ullanuvchi institutlarning majburiy ko'chirish bilan bog'liq xavflarni qanday baholashini tushunib etish imkonini berdi. Moliyaviy institutlarning roli “Nur” majmuasi “Ipak Yoʻli” banki (IYB) tomonidan moliyalashtirilgan, bu esa boshqaruvga oid qoʻshimcha savollar tugʻdiradi. Kredit kapitali “Steel Quality Business” kompaniyasiga “Nur” majmuasi loyihasi uchun berildi. “Steel Quality Business”da to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita ulushga ega bo‘lgan ikki shaxs (Husanov va Sakenov) ham “Alfa Invest” va “Zamon Plus Sarmoya” kompaniyalari bilan aloqadorligi allaqachon qayd etilgan. O'z navbatida ikkala kompaniya ham IYBda katta ulushga ega bo'lgan. Bundan tashqari, “Steel Quality Business”ning xujjatlari 2020 yilda birinchi marta tekshirilganda, uning ro'yxatdan o'tgan manzili IYB ulushiga ega bo'lgan Alfa Invest Insurance kompaniyasining sho'ba korxonasi Alfa Insurance bilan bir xil edi. Bu qurilish kompaniyalar va bank aktsiyadorlari o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri aloqalar mavjudligini ko'rsatadigan dalillarni taqdim etdi. IYBning boshqa aktsiyadorlari qatoriga bir qator xalqaro investorlar, xususan, Osiyo taraqqiyot banki (OTB) va Germaniya taraqqiyot banki, Deutsche Investitions- und Entwicklungsgesellschaft (DEG) kiradi. 86 Shaxsiy muloqot, Fathulla Toshpo'latov, 2022-yil 24 aprel. 87 Shaxsiy muloqot, Ilhom Magerramov, 2022-yil 24 aprel; shaxsiy muloqot, Javlonxo'ja Mahmudov, 2022-yil 24 aprel; shaxsiy muloqot, Zulfiya Yusupova, 2022-yil 24 aprel; shaxsiy muloqot, Nelya Kagramanova, 2022-yil 25 aprel. Vaziyatni yanada og'irlashtiradigan aholi, shuningdek, Steel Quality Business tomonidan olib borilayotgan atrofdagi qurilish ishlari suv, gaz va elektr energiyasi kabi muhim xizmatlarning uzilishiga olib kelganini va bu ularga bosimni oshirganini da'vo qilmoqda. Shaxsiy muloqot, Zulfiya Yusupova, 2022-yil 24 aprel. 33