so‘ralmagan va huquqiy bilimlari yetarli emasligi sababli fermerlar norozilik bildirmagan va qonuniy choralar ko‘rmagan. Fermer “A” hozir nafaqada. Fermer “B” loyiha tadqiqotchilariga 2022-yil 25-may kuni intervyu berdi. U Oqoltin shahridagi akasi bilan birgalikda 50 gektar fermer xo‘jaligiga ega bo‘lib, 49 yilga ijaraga olgan edi.177 Fermer “B” loyiha tadqiqotchilariga 2018 yilning noyabr oyi oxirida Oqoltin tumani hokimi D.T. Fozilov aka-uka ijara shartnomasini bekor qilishga rozilik bildirgan arizasi asosida yer uchastka ijarasini bekor qilish to‘g‘risida qaror chiqargan (tafsilotlari noma’lum). Biroq fermer “B” 2018-yil dekabr oyida tuman hokimligi tomonidan ariza berishga majburlangani va yer uning irodasiga zid ravishda olib qo‘yilganini da‘vo qilmoqda. Shuningdek, u hech qanday yozma xabar berilmaganini, maslahatlashmaganini va hech qanday tovon ololmaganini da'vo qilmoqda. Fermer “B” sud orqali chora izlashiga ishonmasligini aytadi, chunki ular adolatli yoki ishonchli emas. U hozirda “Indorama Agro” klasterida brigadir bo‘lib ishlayapti va maoshi juda kamligini aytadi. Biroq, u ish tufayli kompaniyaga bog'liq, chunki tumanda ishga joylashish imkoniyatlari cheklangan. Fermer “C” loyiha tadqiqotchilariga 2022-yil 25-mayda intervyu berdi.178 U Oqoltin tumanidagi 52 gektar maydonni egallagan g‘alla va paxta yetishtirishga ixtisoslashgan fermer xo‘jaligi rahbari bo‘lgan. Fermerning aytishicha, u fermer xo‘jaligi faoliyati davomida hukumat tomonidan belgilangan kvotani izchil bajargan. Fermer “C” loyiha tadqiqotchilariga 2018-yilda Oqoltin tumanidagi aksariyat fermerlar kabi 2018-yil dekabr oyida hokimlik vakillari yig‘ilishga chaqirib, yerlarini tuman zaxirasiga topshirishlari kerakligini e’lon qilganidan so‘ng uning yerlari tortib olinganini aytdi. Ular o‘sha kunning o‘zidayoq yerlarini Oqoltin tumani zaxirasiga o‘tkazish to‘g‘risida ariza berishga majbur bo‘ldi. Fermerning aytishicha, mutasaddilar unga klaster tizimini yuritayotgan optimallashtirish siyosati tufayli davlatga fermerlar kerak emasligini aytishgan. Fermer “C”ning so‘zlariga ko‘ra, bor-yo‘g‘i bir kun ichida uning yer maydoniga yillab sarmoya kiritgan mehnati, huquqlari bilan birga, bekor deb topilgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, unga tegishli yer uchastkasi tortib olingani bo‘yicha rasmiylar tomonidan hech qanday hujjat taqdim etilmagan. Fermer “C” o‘z ishida yer uchastkasi haqiqatan ham “Sangzor” parrandachilik klasteriga o‘tkazilgani, unga yetkazilgan zarar yoki qarzni qoplash uchun hech qanday kompensatsiya taklif qilinmaganini aytdi. Fermerning so‘zlariga ko‘ra, u hozirda oilasini boqishga yetmaydigan arzimagan maosh evaziga “Indorama agro klaster” korxonasida brigadir bo‘lib ishlamoqda. U dehqonchilik bilan shug‘ullanganida sotib olgan texnikalarini sotish orqali tirikchilik qilayotganini aytadi (Shaxsiy muloqot, 2022-yil 25-may). Fermer “D” loyiha tadqiqotchilariga 2022-yil 25-mayda intervyu berdi.179 Fermerning aytishicha, g‘alla va paxta yetishtirishga mo‘ljallangan 46 gektar fermer xo‘jaligi 2009 yilda Oqoltin tumani hokimligi tomonidan 49 yilga ijaraga olingan. U yer ijarasida ko‘rsatilganidek, davlat tomonidan belgilangan ishlab chiqarish kvotalarini izchil bajarganini ta’kidladi. Fermer D.ning yer maydoni Oqoltin tumani hokimining 2018-yil 29-noyabrdagi 1483-son qaroriga asosan tuman yer zaxirasiga o‘tkazilgan bo‘lib, unga bu qaror haqida xabar berilmagan, yer uchastkasini ijaraga berishga roziligi ham so‘ralmagan va u hokim qarori haqida qaror 177 Shaxsiy muloqot, 2022-yil 25 may. 178 Shaxsiy muloqot, 2022-yil 25 may. 179 Shaxsiy muloqot, 2022-yil 25 may. 64