borish, ularga O'zbekistonda ushbu hisobotda ta'kidlanganlar kabi xavflarni qat'iy hal qila olish imkononi berish. e) Ushbu hisobotda va boshqa o'xshash tadqiqotlarda belgilangan xavf omillarini bosqichmabosqich hal qiladigan ko'p manfaatdor tomonlar boshchiligidagi islohotlarning yo'l xaritasida yer sotib olish ko'zda tutilgan qishloq xo'jaligi, tog'-kon sanoati va qayta tiklanadigan energetika kabi tarmoqlarga kelajakdagi investitsiyalar kiritish. 3.3 Xususiy sektor O'zbekistonda yerga asoslangan qurilishlar bilan shug'ullanadigan har qanday sanoat sub'ekti, xoh shaharda, xoh qishloqda bo’lsin, o’z faoliyatini ehtiyotkorlik bilan olib borishi kerak. Chunki yerlarning milliy qonunchilik va xalqaro inson huquqlari qonunchiligini buzgan holda noto'g'ri yo'llar bilan sotib olinishi xavfi katta. Xavflarni baholash va kengaytirilgan tekshiruvni o'tkazishni maqsad qilgan bozor ishtirokchilari an'anaviy metodologiyalarga tayanishi mumkin emas. Sudlarning murosasiz xarakterini, farmonlarning potentsial noqonuniy xarakterini va shahar va qishloqlarni boshqarishda davom etayotgan jiddiy kamchiliklarni e'tirof etadigan o'zgartirishlar kiritilishi kerak. Shuni ham tan olish kerakki, so'z erkinligi va uyushmalarga bo'lgan cheklovlar samarali tekshiruvning asosiy elementi bo'lgan mustaqil monitoring va hisobot berishga salbiy ta'sir ko'rsatadi. Bozor ishtirokchilariga O‘zbekistondagi muayyan xavf omillariga tegishli ekspertizasini sozlashda yordam berish uchun ko‘chmas mulk ob’ektlarini qurishni qo‘llab-quvvatlash yoki moliyalashtirish va agrosanoat korxonalari omilini qo‘llab-quvvatlash bilan shug‘ullanuvchi xususiy sektor tashkilotlariga quyidagi bosqichlarda tegishli ekspertizadan o‘tishlari tavsiya etiladi: a) O‘zbekiston qonunchiligida va xalqaro inson huquqlari qonunchiligida belgilangan xususiy mulkni himoya qilish va tegishli jarayon talablariga muvofiqligini ta’minlash uchun xususiy mulkni musodara qilishda qo‘llaniladigan hukumat qarorlari bo‘yicha mustaqil huquqiy xulosa olish. b) Xususiy mulkni davlat ehtiyojlaridan tashqari maqsadlarda olib qo'yish to'g'risidagi har qanday qaror qonunga xilof ekanligini tan olish va shuning uchun davlat tomonidan bunday tortib olish keyinchalik mulkka bo'lgan huquq yoki manfaatlarni xususiy sektor ishtirokchilariga o'tkazish uchun jiddiy asos sifatida qaralmasligi kerak. c) Agar yer davlat tomonidan olib qo'yilgan bo'lsa, to'g'ridan-to'g'ri yoki bilvosita majburlash shakllaridan xoli takliflarga mohiyatan rozilik berilgan yoki yo'qligini aniqlash uchun mustaqil yordamchilar yordamida zarar ko'rgan aholi, korxonalar va/yoki fermerlar bilan mustaqil ravishda maslahatlashish va xalqaro erkin oldindan xabardorlik va rozilik tamoyillari bilan ishlash. d) Agar zarar ko'rgan aholi, korxonalar yoki fermerlar qonuniy choralar ko'rgan bo'lsa, bu rozilik berilmaganligi uchun juda katta xavfni bildiradi. e) Sud qarorlari buzilganligi va hukmlarda ko'rsatilgan kamchiliklarni hisobga olgan holda, ko'chirish to'g'risidagi sud buyrug'i yoki tegishli qarorlarning qonuniyligini tasdiqlovchi sud qarori rozilik yoki qonuniy majburiy tortib olishning dalili sifatida qabul qilinmasligi kerak. Ushbu qarorlar to'g'ri tuzilganligiga ishonch hosil qilish uchun mustaqil huquq ekspertlari tomonidan ko'rib chiqilishi kerak. 71