protsessual bazani rivojlantirish bilan shug'ullanishi kerak va bu xalqaro inson huquqlari qonunchiligiga to‘liq mos keladi. c) Korruptsiyaga qarshi strategiyani joriy etish va yerlarni qayta taqsimlash masalalarida surishtiruv o'tkazish. 3.2 Xalqaro moliya institutlari Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki va Xalqaro moliya korporatsiyasi kabi xalqaro moliya institutlar (XMI) Oʻzbekistonda shaharlarni qayta qurish va agrobiznesni modernizatsiya qilishni qoʻllab-quvvatlash va moliyalashtirishda bevosita va mohiyatan ishtirok etmoqda. Shuning uchun ular ushbu hisobotda hujjatlashtirilgan muammolarni hal qilishga qaratilgan choralarni qo'llab-quvvatlash uchun darhol harakat qilishlari juda muhimdir. O‘zbekistondagi siyosatning muhim ta’sir ko‘rsatuvchisi sifatida XMI moliya orqali mamlakat rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi, shu bilan birga ularning ramziy roli investorlarning ishonchi uchun qo‘rg‘on bo‘lib xizmat qiladi. Ushbu hisobotda keltirilgan ma'lumotlar va xulosalarni hisobga olgan holda, XMI-larga tavsiya etiladi: a) O‘z xavf-xatarlarini baholashda O‘zbekistonda davlat tomonidan xususiy mulk va fermer xo‘jaliklarini tortib olish inson huquqlarining buzilishi, suiiste’mol xatti-harakatlari va davlat hokimiyatini suiiste’mol qilishga olib kelishi ehtimoli yuqori ekanligini tan olish. b) 3.1-bandda keltirilgan tavsiyalarni qo'llab-quvvatlash va ular bilan shug'ullanish: ○ Inson huquqlarining buzilishi va mansab vakolatlarini suiiste'mol qilish holatlarini aniqlaydigan kengaytirilgan tekshiruvni ishlab chiqish. Xavflarni sinchkovlik bilan baholash va ta'sirni kamaytirish bo'yicha samarali choralar ko'rilgunga qadar loyihalarga sarmoya kiritishdan voz kechish. ○ Noqonuniy yerlarni olib qoʻyish, shu jumladan “ixtiyoriy” yer ijarasini bekor qilish va ushbu hisobotda hujjatlashtirilgan majburiy koʻchirish bilan bogʻliq boʻlgan barcha loyihalarning retroaktiv riskini baholashni oʻtkazish va taʼsirni yumshatish boʻyicha samarali strategiyalar amalga oshirilgunga qadar va jabrlanuvchilar uchun choralar koʻrilgunga qadar loyihalarga kredit ajratishni darhol toʻxtatish. ○ Huquqlarga asoslangan yondashuv va manfaatdor tomonlarning mazmunli ishtirokini aks ettiruvchi yuqori xavfli qurilish loyihalarini muntazam, mustaqil monitoring qilish majburiyatini olish. ○ Soʻz va uyushmalar erkinliklarining doimiy cheklovlarini hisobga olgan holda, XMI manfaatdor tomonlarning mazmunli ishtirokini taʼminlash uchun samarali strategiyalarni ishlab chiqishi va loyihalardan jabr ko’rgan tomonlarning repressiyadan qoʻrqmasdan oʻz fikrlarini bildirishi yoki oʻz tashvishlarini eʼlon qilish qobiliyatini taʼminlashi kerak. c) XFI moliyalashi inson huquqlarining buzilishiga olib keladigan va xususiy mulk va yer huquqlarining buzilishiga yo'l qo'yishda muhim rol o'ynagan taqdirda, jabrlanuvchilarni himoya vositalari bilan ta'minlash bo'yicha aniq chora-tadbirlarni amalga oshirish. d) Qurilishlarni moliyalashtirishga qaratilgan siyosat va tartiblarni yaratish maqsadida jabrlanuvchilar, fuqarolik jamiyati vakillari, mahalliy va xalqaro ekspertlar bilan faol ish olib 70